ج – سیاستهای ایجاد زیستفناوری از بعد دفاعی – امنیتی
جدول شماره۶-وضعیت موجود و مطلوب زیستفناوری در ایران
１- سازماندهینظاممدیریت زیست فناوری | وضعیت موجود | وضعیت مطلوب(انتهای هر برنامه) |
۱-کمیته ملی زیستفناوری ۲-کمیتههایفرعیدردستگاههای مختلف ازجمله: ۲-۱-کمیته بیوتکنولوژی وزارت بهداشت ۲-۱-۱-شبکه بیوتکنولوژی پزشکی کشور ۲-۲-۲-شبکه پزشکی مولکولی ۲-۲-کمیته بیوتکنولوژی وزارت جهادکشاورزی ۲-۳-کمیته بیوتکنولوژی وزارت صنایع و معادن(صنایع نوین) ۲-۴-کمیته فرعی فناوری و ایمنی (کمیته ملی توسعه پایدار) ۳-کمیته ملی ایمنی زیستی ۴-کمیته ملی اخلاق زیستی (کمیسیون ملی یونسکو) ۵-کمیسیون بیوتکنولوژی شورای پژوهشهای علمی کشور | کوتاه مدت:ایجاد نظام مدیریت منسجم و فراسازمانی برای سیاستگذاری و برنامهریزی “اجراوپشتیبانی”و نظارت در حوزههای آموزش، پژوهش و تولید در زیستفناوری کشور |
ادامه جدول شماره ۶- وضعیت موجود و مطلوب زیستفناوری در ایران
۲-تعداد نیروهای متخصص(دکتری و فوق لیسانس) | وضعیت موجود | وضعیت مطلوب |
۲۰نفر در یکمیلیوننفرجمعیت کشور(حدودا۱۴۰۰نفرنیروی متخصص) | کوتاهمدت:ایجاد بستر مناسب جهت افزایش کمی و کیفی میانمدت:۵۰نفر درمیلیون جمعیت(جمعا۳۵۰۰نفر)تامین و تربیت ۲۱۰۰نفرنیروی متخصص بلندمدت:۲۰۰نفر در میلیون نفر جمعیت(حدودا۱۶۰۰۰)تامین و تربیت ۱۲۵۰۰نیروی متخصص | |
۳-پژوهش ۳-۱-تعداد مقالات علمی و پژوهشی | ۳۵۰مقاله در ISIکل مقالات | کوتاهمدت:جمعا ۵۵۰مفاله در ISI کل مقالات میانمدت:جمعا۱۵۰۰مقالهISI کل مقالات بلندمدت:۵۰۰۰مقاله درISI کل مقالات |
۳-۲-تعداد مقالاتعلمی و پژوهشی داخلی | ۲۰۰۰مقاله | کوتاهمدت:جمعا ۲۵۰۰مقاله داخلی میانمدت: جمعا ۵۰۰۰مقاله داخلی بلندمدت:جمعا ۱۸۵۰۰مقاله داخلی |
۳-۳-تعداد حق امتیاز | ۳حقامتیاز(عدم وجود سازو کار موثر ثبت حق امتیازدر کشور) | کوتاهمدت:حداقل ۱۰حق امتیاز میانمدت:حداقل ۲۵حق امتیاز بلندمدت:حداقل ۱۰۰حق امتیاز
|
۳-۴-تعداد مراکز تحقیقاتی وواحد های پژوهشی | ۴۳واحد(شامل ۱۲مرکز تحقیقاتی تخصصی و ۳۱واحد پژوهشی) | کوتاهمدت:تقویت مراکز موجود و تکمیل پروژه های ناتمام میانمدت:۱۵٪رشد دربخش خصوصی و دولتی(۵۰واحد) بلندمدت:۳۰٪رشد در بخش خصوصی و دولتی(جمعا ۶۰واحد) |
ادامه جدول شماره۶-وضعیت موجود و مطلوب فناوری در ایران
۴-تولید ۱-۴-ارزش محصولات(کالا و خدمات) وضعیت موجود:بالغ بر ۴۰۰میلیون دلار. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت:بسترسازی برای افزایش تولید. میانمدت:معادل ۶۰۰میلیون دلار. بلندمدت:دوبرابر ارزش تولیدات در سال پایانی برنامه میانمدت(معادل ۱۲۰۰میلیون دلار). |
۲-۴-صادرات: وضعیت موجود:ناچیز. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت:ایجاد بستر سازی مناسب برای صادرات. میانمدت:صادرات ۳۰٪محصولات تولیدی مطابق اهداف(۳۴۲میلیون دلار). بلندمدت:صادرات ۵۰٪محصولات تولیدی مطابق اهداف(۱۱۴۰میلیون دلار).
|
۳-۴-تعداد شرکتها اعم از تولید کننده محصولات و ساخت تجهیزات وضعیت موجود:بیش از ۳۰شرکت. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت:۶۰شرکت. میانمدت:۲۰۰شرکت. بلندمدت:۵۰۰شرکت.
|
۴-۴-سهم تولید از کل تولید ناخالص وضعیت موجود:حدود۶/.درصد GNPمبنای رشد متوسط سالیانه ۴درصد در نظر گرفته شده است. وضعیت مطلبوب: کوتاهمدت:بسترسازی و تدوین قوانین برای افزایش سهم تولید. میانمدت:۱/۴٪ از GNO. بلندمدت:۱/۵٪از GNP.
|
۵- مشارکت بخش خصوصی ۱-۵-تولید فرآوردهها و تجهیزات وضعیت موجود:حدود ۵۵٪سهم از ارزش تولیدات زیستفناوری. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت:۶۵٪(۳۱۵میلیون دلار). میانمدت:۷۵٪(۴۸۴میلیون دلار). بلندمدت:۸۵٪(۸۵۰میلیون دلار).
|
۲-۵-پژوهش وضعیت موجود:سهم بخش خصوصی ناچیز. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت:بستر سازی و ایجاد تسهیلات لازم برای مشارکت بخش خصوصی. میانمدت:۱۵٪. بلندمدت:۳۰٪.
|
۶-همکاریهای منطقه ای و بینالمللی وضعیت موجود:علی رعم وجود همکاریهای بین المللی در بعضی از بخشها مجموعه وضع موجود،مطلوب نیست. وضعیت مطلوب:گسترش کمی و کیفی ارتباطات و همکاری های بین المللی به میزان: کوتاهمدت:سه برابر وضع موجود. میانمدت:پنج برابر وضع موجود. بلندمدت:هفت برابر وضع موجود.
|
۷-قوانین و مقررات وضعیت موجود:ضعیف است. وضعیت مطلوب:تدوین استاندارد های ملی محصولات و تجهیزات زیست فناوری. |
۲-۷-قوانین حمایتی شامل زیستمحیطی،گمرکی و بازرگانی و معافیتهای مالیاتی وضعیت موجود:درراستای تضعیف تولیدات داخل. وضعیت مطلوب:وضع قوانین و مقررات در راستای حمایت از تولید داخل و صادرات محصولات و تجهیزات. |
۳-۷-قوانین زیست ایمنی وضعیت موجود:در دست تدوین میباشد. وضعیت مطلوب:تصویب و اعمال قوانین وضع شده.
|
۴-۷-مالکیت فکری وضعیت موجود:دردست تدوین می باشد. وضعیت مطلوب:تصویب و اعمال قوانین وضع شده.
|
۸-به کار گیری زیست فناوری برای حفظ تنوع زیستی و ذخایر ژنتیکی وضعیت موجود:نامطلوب. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت:ظرفیت سازی برای به کارگیری زیست فناوری. میانمدت:به کارگیری زیستفناوری یا ساماندهی،تکمیل و شبکهسازی بانکهای ژنی و ثبت اطلاعات ژنتیکی حداقل ۵درصد از نمونه ها. بلندمدت به کارگیری زیستفناوری یا ساماندهی،تکمیل و شبکهسازی بانکهای ژنی و ثبت اطلاعات ژنتیکی حداقل ۱۰درصد از نمونه ها.
|
۹-به کارگیری زیست فناوری در پاکسازی محیط زیست وضعیت موجود:مطلوب نیست. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت:ظرفیت سازی برای به کارگیری زیست فناوری در پاکسازی محیط زیست. میانمدت:رشد۳برابری به کارگیری زیست فناوری در پاکسازی محیط. بلندمدت:رشد۵برابری به کارگیری زیست فناوری در پاکسازی محیط.
|
۱۰- به کارگیری زیست فناوری در کشاورزی ۱ – ۱۰ – به کارگیری زیست فناوری در گیاهان – کشت بافت وضعیت موجود:متوسط (تولید محدود در بخش خصوصی) و نسبتا مطلوب در تحقیقات. وضعیت مطلوب:صادرات فراورده های کشت بافت به منطقه خاورمیانه. – استفاده از نشانگرهای مولکولی. وضعیت موجود:نامطلوب در کاربرد(تقریبا منحصر به طبقه بندی). وضعیت مطلوب: استفاده گسترده در برنامه های اصلاح نباتات کشور. کوتاهمدت: بسترسازی جهت تولید دانشفنی میانمدت: حداقل ۲ واریته. بلندمدت: حداقل ۱۰ واريته. – کودها و سموم بیولوژیک. وضعیت موجود:تولید و مصرف ۱٪کل سموم و کود های مورد نیاز کشور. وضعیت مطلوب: جایگزینی کودها و سموم شیمیایی یا کودها و سموم بیولوژیک. کوتاهمدت:۱/۵٪. میانمدت:۳٪. بلندمدت:۱۰٪. – انتقال ژن و گیاهان ترانس ژنتیک وضعیت موجود:محدوده(درحد تحقیقات)و تولید در مقیاس آزمایشگاهی. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت:تولید دانشفنی. میانمدت:کاشت۲/.٪از سطح زیر کشت گیاهان ترنس ژنتیک جهان. بلندمدت:کاشت۵/.٪زیر کشت گیاهان ترنس ژنتیک جهان.
|
۲-۱۰-به کار گیری زیستفناوری در دام،طیور و آبزیان وضعیت موجود:نه چندان رضایتبخش. وضعیت مطلوب:کاهش واردات به میزان ۹۰٪ تسخیر بازار منطقه و صدور دانش بیشتر استفاده از روشهای زیست فناوری برای اصلاح نژاد دام و آبزیان. – خوراک دام و طیور و مکملها وضعیت موجود:عدم تولید صنعتی. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت: دستیابی به دانش فنی. میانمدت: تأمين ۵٪ نیاز کشور. بلندمدت: تأمین ۱۰٪ نیاز کشور. – دامپزشکی وضعیت موجود:پیشگیری(مطلوب)، تشخیص(در حد تحقیقات). وضعیت مطلوب: کوتاهمدت: به دانشفنی و استانداردها. میانمدت: تولید سه واکسن و روشهای تشخیص مولکولی بیماریها. بلندمدت: تولید حداقل پنج واکسن جدید و افزایش صادرات به میزان ٪۳۰ کل تولیدات. – اصلاح نژاد دام،طیور و آبزیان. وضعیت موجود:در حد تحقیقات جزئی. وضعیت مطلوب:استفاده از روشهای زیست فناوری جهت اصلاحنژاد
|
۱۱-به کارگیری زیستفناوری در صنعت وضعیت مطلوب: کوتاهمدت: ظرفیتسازی برای به کارگیری زیستفناوری. میانمدت: تولید ۱۰٪ از فرآوردهها به روش زیستفناوری. بلندمدت: تولید ۳۰٪ از فرآوردهها به روش زیستفناوری. ۱-۱۱-ساخت تجهیزات اساسی وضعیت مطلوب: کوتاهمدت: زمینه سازی برای دستیابی به دانش فنی. میانمدت: حداقل ۵٪. بلندمدت: حداقل ۱۰٪.
|
۲-۱۱-تولید فرآوردههای زیستی قابل استفاده در صنایع غذایی وضعیت موجود:تولید ۱٪نیاز کشور. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت: ۵٪. میانمدت: ۱۰٪. بلندمدت: ۱۵٪.
|
۳-۱۱-استفاده از فناوری زیستی در معدن و انرژی وضعیت موجود:تحقیقات آزمایشگاهی. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت: دستیابی به دانش فنی. میانمدت: ایجاد پایلوت. بلندمدت: سرمایه گذاری برای کاربرد در صنعت.
|
۱۲-به کارگیری زیستفناوری در سلامت ۱۲-۱-پیشگیری: وضعیت موجود:نسبتا مطلوب. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت: حمایت از پروژههای نیمه تمام و مراکز تولیدی. میانمدت: دستیابی به فناوریهای جدید و واکسنهای نسل جدید و زمینه سازی برای صادرات. بلندمدت: تلاش برای صادرات تولیدات.
|
۲-۱۲- درمان وضعیت موجود:۳درصد واردات فرآوردههای دارویی که عمدتا از طریق زیستفناوری تولید میشوند حداقل ۳۰٪از ارز دارو را به خود اختصاص می دهند. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت: تکمیل پروژههای ناتمام. میانمدت: تولید حداقل ۱۰٪ از می شوند داروهای پروتئینی نوترکیب مورد نیاز. بلندمدت: تولید حداقل ۳۰٪ داروهای پروتئین نوترکیب مورد نیاز.
|
۳-۱۲-تشخیص وضعیت موجود:واردات بخشعمدهای از فرآوردههای تشخیصی. وضعیت مطلوب: کوتاهمدت: توسعه تولید فرآوردهها و گسترش به کارگیری روشهای زیستفناوری در آزمایشگاههای تشخیصی کشور، تدوین استاندارد و پانلهای ملی. میانمدت: تأمین ۵۰٪ نیاز کشور در این زمینه. بلندمدت: تأمین ۸۰٪ نیاز کشور. |