عوامل محیطی تأثیرگذار بر راهبرد
نقاط قوت محیط داخلی:
عوامل فوق در جداول شماره ۱ و ۸ ذکر شده، سپس تاثیر آنها به طور مشروح مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند، اما به دلیل نقش مهم این عوامل در رکود با شکوفایی یک پدیده و این امر که پایههای اصلی طرح ریزی ها و راهبردها را تشکیل می دهند، برای تجسم بهتر وضعیت موجود کشور در حوزه زیستفناوری، فهرستی از عوامل مورد بحث مجددا ارائه میشود.
نقاط قوت محیط داخلی:
۱- وجود مرکز ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک و تکنولوژی زیستی با امکانات فعلی و امکاناتی که دردست اقدام است. این مرکز تحقیقاتی در سال ۱۳۶۶ شمسی تاسیس شد، فعالیت خود را عملا از سال ۱۳۷۱ شمسی آغاز نموده و اکنون از تواناییهای علمی مناسبی برخوردار است.
۲- وجود پژوهشکده بیوتکنولوژی سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران، که در سال ۱۳۵۹ شمسی تاسیس شده است. این پژوهشکده فعالیت خود را از سال ۱۳۶۱ شمسی شروع نموده، تجاربی نیز در انجام پروژههای تحقیقاتی به دست آورده است.
۳- بخش بیوتکنولوژی انستیتوپاستور، که فعالیت خود را از سال ۱۳۷۱ شمسی آغاز کرده، علاوه بر فعالیتهای تحقیقاتی کلاسیک و ارائه آموزش در مقطع دکتری پروژهای نیز در زمینه واکسن هپاتیت B با استفاده از فنون زیستفناوری در دست اقدام دارد. ضمنا بخش بیو تکنولوژی این انستیتو از نظر تجهیزات مورد نیاز زیستفناوری نوین نسبتأ غنی است.
۴- بخش بیوتکنولوژی موسسه رازی که فعالیت تحقیقاتی نوین خود را از سال ۱۳۷۲ شمسی آغاز کرده است و سابقه ای طولانی در زمینه تحقیقات سنتی، تولید واکسنها و سرمها، سایر مواد مفید از نظر زیستشناسی و مبارزه با بیماریهای واگیردار دامی نیز دارد. این موسسه بزرگترین واحد تولید کننده فرآورده های بیولوژیکی در کشور است.
۵- بخش تحقیقات ژنتیک و فیزیولوژی موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع وزارت جهاد کشاورزی) که ماموریت اصلی آن مطالعه و انجام تحقیقات مربوط به منابعطبیعی کشور است. این بخش در سال ۱۳۴۸ شمسی تاسیس شده و آغاز به کار نموده است. البته بخش ژنتیک و فیزیولوژی این موسسه به تازگی یعنی در سال ۱۳۷۰ شمسی تاسیس شده، تشکیل بانک ژن برای این بخش در سال ۱۳۷۳ شمسی تصویب رسیده است.
۶- بخش تحقیقات بیوتکنولوژی گیاهی موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر (وزارت جهاد کشاورزی که در زمینه های مربوط به ژنتیک و اصلاح گیاهان مختلف فعالیت دارد و با کمک وسایل و مواد مورد نیاز کشت بافت و سلول تجهیز شده است. این بخش در حد یک توانایی قابل تقویت محسوب می شود که برای انجام تحقیقات مربوط به مهندسی ژنتیک و دست ورزی ژنها به تجهیزات و پشتیبانی بیشتری نیاز دارد.
۷ – پارهای از امکانات و تجهیزات و بخشهای فعال نیز در زمینه های زیست فناوری در سایر موسسات تحقیقاتی وابسته به وزارت جهاد کشاورزی، از قبیل موسسه تحقیقاتی شیلات و مراکز تحقیقات کشاورزی وجود دارند.
۸- توانایی فنی، مهندسی و صنعتی ایران بهویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی افزایش یافته است که می توان با شناسایی و ارجاع پروژه های صنعتی برای ساخت تجهیزات و مواد آزمایشگاهی مورد نیاز تحقیقات در زمینه رشتههای مختلف زیستفناوری و نیز تولید انبوه محصولات آزمایشگاهی، از آن بهرهبرداری نمود.
۹ –نیرویانسانی متخصص قابل توجه در رشتههای مختلف زیستفناوری نیز از جمله نقاط قوت موجود است که می توان با تشکیل دورههای تقویتی و تکمیلی و با اعزام این افراد به دورههای کوتاه مدت خاص در خارج از کشور، سطح علمی و کیفیت تخصصی آنها را ارتقا داد.
۱۰- وجود کمیته ملی زیستفناوری در سطح بالایی از قوه مجریه.
۱۱- خواست و تلاش مسؤولين طراز اول دولت برای به کارگیری زیست فناوری در کشور.
۱۲- عضویت در برخی از سازمانهای بین المللی مرتبط با زیستفناوری.
۱۳- همکاری علمی و اجرای پروژههای مشترک تحقیقاتی زیست فناوری با برخی کشورهای پیشرفته صنعتی و در حال توسعه مانند فرانسه، اتریش، انگلستان، کوبا، روسیه و غیره و فراهم شدن زمینه تقویت و افزایش این گونه امکانات و همکاریها.
۱۴- برتری علمی نسبت به کشورهای همسایه و اسلامی.
۱۵- اولویت دادن به فعالیتهای تحقیقاتی در زمینه فناوریهای نوین مورد استفاده در برنامههای دولت.
۱۶- کسب تجارب تحقیقاتی زیستفناوری مفید و مناسب در بخش کشاورزی و پزشکی.
۱۷- توانایی در هدایت و اجرای طرحهای تحقیق و توسعه ( R&D)
۱۸. وجود منابعطبیعی و ذخایر ژنتیکی غنی در ایران.
۱۹- استفاده از درآمدهای ارزی حاصل از فروش گاز و نفت خام تشکیل صندوق پسانداز ارزی برای هزینه در امور مربوط به زیرساختهای اقتصادی، علمی و غیره.
۲۰- امکان جلب سرمایهگذاری بخش خصوصی، سرمایهگذاری خارجی و جلب همکاری علمی و سرمایهگذاری ایرانیان خارج از کشور.