عنوان تغییرات نمودار دوز- پاسخ در حضور آنتاگونیستهای برگشت پذیر و برگشت ناپذیر
عنوان فرعی
دوباره به نمودار dose-responce نگاه کنید: به این سوال جواب بدهید که اگر آنتاگونیست برگشتپذیر بر روی محیطی که آگونیست قبلاً اضافه شده است بریزیم نمودار آگونیست چه گونه تغییر میکند؟
پاسخ: میخواهیم ببینیم اگر مثلاً دارویی که باعث افزایش ضربان قلب میشود استفاده کرده باشیم، حالا اگر دارویی به عنوان آنتاگونیست آن استفاده کنیم باعث خنثی شدن آن میشود. فرض کنید که میخواهیم مجددا آنقدر دارو بدهیم که ضربان قلب به حالت قبل برگردد. در این حالت نمودار آگونیست چه تغییری میکند؟ در این حالت باید مقدار بیشتری از آگونیست به محیط اضافه کنیم تا به آنتاگونیست فایق شود. برای این مورد نمودار به سمت راست حرکت میکند اما Emax تغییری نمیکند.
مقدار دارویی که تجویز میکنیم تحتتأثیر آنتاگونیست برگشتپذیر در محیط تغییر میکند. در این حالت منحنی به سمت راست حرکت میکند. اما مقدار ماکزیمم اثر دوز دارو تغییر نخواهد کرد.
– دلیل به سمت راست آمدن این منحنی چیست؟
این است که آنتاگونیست برگشتپذیر که روی محیط ریختیم باید دوباره از گیرندهها جدا شود یعنی باید مقدار بیشتری از داروی آنتاگونیست وارد محیط کنیم. بنابراین روی محور افقی که مقدار دارو را نشان میدهد به سمت راست حرکت میکنیم.
– چرا این منحنی از نظر مقادیر محور عمودی درست مانند منحنی قبل است یعنی باز هم Emax همان قبلی است؟
پاسخ: برای این که باز هم همان مقدار اثر را در میزان جدید Ed50 به ما نشان میدهد. در واقع ما میتوانیم همان مقدار گیرنده را اشغال کنیم و آنتاگونیستها را برداریم.
– تغییر منحنی دارو در حضور آنتاگونیست برگشتپذیر چگونه است؟
در منحنی زیر حالتی را میبینیم که به محیط دارو ابتدا یک آنتاگونیست برگشتناپذیر اضافه شده است و حال میخواهیم اثر آن را از دوباره با همان آنتاگونیست از بین ببریم. در این حالت تغییرات در محور عمودی که مربوط به پاسخ دارو است اتفاق میافتد و حداکثر پاسخ دارو به مقدار مشابه کاهش مییابد.
منحنی مقدار-پاسخ تحت تاثیر آنتاگونیست برگشت ناپذیر یا غیر رقابتی : سطح حداکثری اثر دارو کاهش مییابد
