عوامل محیطی تأثیرگذار بر راهبرد
فشارها یا تهدیدات محیط داخلی
تعریف تهديد:
تهدید یا فشارعبارت از تواناییها، نیات و اقدامهای رقیبان یا دشمنان بالفعل و بالقوه برای ممانعت از دستیابی موفقیت آمیز خودی به علایق و مقاصد امنیت ملی با مداخله در آنها است، به نحوی که نیل به این علایق و مقاصد به خطر بیفتد. ممكن است ماهیت تهدید اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، علمی و نظامی باشد. امکان دارد تهدید یا فشار از نوع داخلی، خارجی و بدون مرز باشد. باید تهدید و یا فشار را بر حسب ماهیت، شدت و دامنه آن مورد ارزیابی قرار دارد و راهکارهای مناسبی برای مقابله با آن اندیشید.
ماهیت تهديد یا فشار برای این پروژه:
ماهیت فشارهای موجود در مسیر دستیابی به اهداف این پروژه از نوع علمی، تکنولوژیکی، اقتصادی و فرهنگی بوده، منشأ داخلی و خارجی دارد و برخی از آنها از نوع تهدیدات بدون مرز است.
فشارها و تهدیداتی که منشأ داخلی دارند:
١- عقبماندگی علمی و تکنولوژیکی جمهوری اسلامی ایران در زمینه های مختلف زیست فناوری نسبت به کشورهای پیشرفته و برخی کشورهای در حال توسعه مانند هند، چین، کوبا، آرژانين و غيره.
۲- وابستگی اقتصادی، علمی و تکنولوژیکی به قدرتهای بزرگ صنعتی و علمی.
۲- ضعف باورهای علمی، خوداتکایی و خودباوری، فقدان حاکمیت علمی در جامعه.
۳- کارآیی ضعیف اداری، ضعف در مدیریت و تصمیم گیری و … که مانع بزرگی در راه توسعه و پیشبرد اهداف پروژه های مختلف ایجاد کرده است.
۵- بالا بودن ریسک سرمایهگذاری در ایران به دلیل تنش در سیاست خارجی، داخلی و قوانین کار.
۶- موجود تهدیدات امنیتی در ابعاد اقتصادی، سیاسی، اجتماعی – فرهنگی، نظامی و زیستمحیطی.
۷- انهدام پوشش گیاهی و تخریب جنگلهای کشور.
۸- آلوده شدن محیطزیست به دلیل دفع زبالههای شهری و روستایی و پسابهای صنعتی.
۹- انقراض برخی گونههای جانوری و گیاهی نادر و منحصر به فرد ایران.
۱۰- بالا بودن میزان مهاجرت نیروهای متخصص (فرار مغزها).
۱۱- وجود جمعیت جوان قابل توجه بیکار (حدود ۱۵٪).
۱۲- اقتصاد تک محصولی وابسته به نفتخام.
فشارها و تهدیداتی که منشأ خارجی دارند:
اتخاذ سیاست سلطه و ارعاب از سوی قدرت های بزرگ صنعتی و علمی و استمرار آن به منظور حفظ برتریهای علمی و تکنولوژیکی خود در سطح جهان.
۲- تحریم اقتصادی و تکنولوژیکی ایران از سوی آمریکا و اعمال فشار از جانب این ابرقدرت به متحدان، دوستان و همپیمانان خود در جهت رعایت این تحریم.
۳- برتری علمی و تکنولوژیکی کشورهای پیشرفته صنعتی و غیر دوست.
۴- به دلیل وابستگی شدید به خارج از نظر خرید، تهیه و تامین نیازمندیهای تحقیقاتی نظیر تجهیزات و مواد آزمایشگاهی، فناوری، استانداردها، تجهیزات و مواد صنعتی برای تولید انبوه و تامین این نیازمندیها بهدشواری انجام میشود.
۵- تولید و توسعه سلاحهای بیولوژیکی در سطح جهان.
۶- توسعه بیوتروریسم در سطح جهان.
فشارها و تهدیداتی که محدوده جغرافیایی نمیشناسند:
۱- تهدیدات زیستمحیطی (گیاهی، جانوری، منابع آب، هوا و..).
۲- امراض مسری مانند ایدز و غیره.
٣- پیشروی کویر و حرکت شنهای روان.